Leiderschap
als probleem

Een geschiedenis van oplossingen

Leiders kunnen falen, macht misbruiken, tekortschieten in hun bestuurlijke vermogens. En zelfs de beste leider is sterfelijk.

Al eeuwenlang proberen mensen daarvoor oplossingen te vinden.

Contact
Mijn boeken
Onderzoek

foto: Robert Wiering

Pedagogisering
Vervanging
Versysteming

Door de eeuwen heen zijn uiteenlopende oplossingen voor het leiderschapsprobleem bedacht.

Ze kregen gestalte in filosofische geschriften en vorstenspiegels, maar ook in selectieprocedures, ordensregels, bestuurlijke ontwerpen en beslissystemen.

In mijn essays onderzoek ik deze historische oplossingen, de wereld waarin ze ontstonden en soms ook hun opmerkelijke lotgevallen door de eeuwen heen.

Laatste essays

Curatorklets – vervolg en slot

De lotgevallen van een beeld Retrospectief reductionisme (Lucy McKenzie) De schildering is groot en vult een groot deel van de zijmuur. Mannen met een lendendoekje staan halfnaakt voor een schutting. Zij zijn gespierd en hebben goudkleurig haar. De leeftijden variëren van jong tot oud. Ze sjouwen, vissen, lopen met twee ossen, peinzen of kijken toe.…

Verder lezen
Curatorklets

Hermeneutisch kooien van kunst Solomon Garcon, Untitled, 2024 De huid van de vingers is gekerfd, vooral bij de gewrichten. De overgang van pols naar hand kent ouderdomsvlekjes. De hand rust op een dij, op een zomers aandoende broek. Het lijkt me de hand van een man. Linksonder en rechtsboven is alleen wat zwart te zien.…

Verder lezen
Wat de gym me leert over denken

Mijn lichaam, dat altijd stilzwijgend zijn werk deed, laat nu ik ouder word steeds vaker en luidruchtiger weten dat het er is. Mijn vlees wordt steeds vaker tot object gemaakt: niet van begeerte maar van onderzoek en interventie. De jaarlijkse bloedafname voor prediabetes is er het lichtste voorbeeld van en leidde tot het gebruikelijke advies…

Verder lezen

Zijpaden

Onderzoek verloopt zelden langs een rechte weg. Soms brengt een onverwachte vondst je bij een nieuw onderwerp, soms verandert onderweg je manier van kijken en onderzoeken.

.

Bijstellen benadering

Mijn onderzoek naar de geschiedenis van leiderschap bracht me bijvoorbeeld bij een fenomenologisch-historische benadering: het verleden niet de maat nemen, maar het opnieuw aan het woord laten.

Nieuwe horizons

Mijn onderzoek begon bij de westerse traditie, maar het leiderschapsprobleem houdt zich niet aan geografische grenzen. Ook de oplossingen niet.

En met de komst van AI veranderen ook de mogelijkheden om te onderzoeken, te denken en te schrijven.

Goud vinden

Zijpaden zijn geen bijzaken. Ze kunnen nieuwe onderzoeksterreinen openen, vanzelfsprekendheden ter discussie stellen en zelfs de richting van de hoofdweg veranderen. Hier krijgen die verkenningen een eigen plaats.

Wie goud wil vinden, graaft niet op dezelfde plek.

Zelfoverschatting

De beroemde vorst Cyrus in een redevoering over zelfoverschatting:

‘Later liet ik mij begoochelen door de rijkdom die ik bezat en liet ik me door allerlei mensen misleiden. Ze vroegen me hun leider te worden, boden me geschenken aan en vleiden me met opmerkingen dat allen mij zouden gehoorzamen en ik de machtigste van alle mensen zou zijn als ik bereid was de leiding op me te nemen.  Omdat ik door dergelijke opmerkingen overmoedig werd en alle koningen om mij heen mij als aanvoerder in de oorlog kozen, heb ik het commando aanvaard. Ik achtte mezelf ook geschikt voor de hoogste macht, kennelijk door gebrek aan zelfkennis.”.

“

Xenophon (ca. 430 – 355), Cyropedie.